Truy cập nội dung luôn

 

Chào mừng bạn đến với trang web của Viện Kiểm Sát Nhân Dân Tỉnh Tiền Giang

Chi tiết tin

Khi tố giác, tin báo về tội phạm không thuộc trường hợp tạm đình chỉ giải quyết, giải quyết như thế nào ?
11/05/2018

Như chúng ta đã biết, Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015 có nhiều sự thay đổi, cải tiến và hoàn thiện hơn so với Bộ luật tố tụng hình sự năm 2003. Tuy nhiên, thực tiễn áp dụng vẫn nảy sinh một số hạn chế, vướng mắc nhất định, đáng lưu ý là vấn đề giải quyết các nguồn tin về tội phạm.
Điều 147 BLTTHS 2015 quy định:
“1. Trong thời hạn 20 ngày kể từ ngày nhận được tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố, Cơ quan điều tra, cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra phải kiểm tra, xác minh và ra một trong các quyết định:
a) Quyết định khởi tố vụ án hình sự;
b) Quyết định không khởi tố vụ án hình sự;
c) Quyết định tạm đình chỉ việc giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố.
2. Trường hợp vụ việc bị tố giác, tin báo về tội phạm hoặc kiến nghị khởi tố có nhiều tình tiết phức tạp hoặc phải kiểm tra, xác minh tại nhiều địa điểm thì thời hạn giải quyết tố giác, tin báo, kiến nghị khởi tố có thể kéo dài nhưng không quá 02 tháng. Trường hợp chưa thể kết thúc việc kiểm tra, xác minh trong thời hạn quy định tại khoản này thì Viện trưởng Viện kiểm sát cùng cấp hoặc Viện trưởng Viện kiểm sát có thẩm quyền có thể gia hạn một lần nhưng không quá 02 tháng.
Chậm nhất là 05 ngày trước khi hết thời hạn kiểm tra, xác minh quy định tại khoản này, Cơ quan điều tra, cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra phải có văn bản đề nghị Viện kiểm sát cùng cấp hoặc Viện kiểm sát có thẩm quyền gia hạn thời hạn kiểm tra, xác minh.”
Như vậy, theo quy định trên sau khi hết thời hạn kiểm tra, xác minh tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố thì Cơ quan điều tra phải ra một trong ba quyết định theo quy định tại điểm a, b, c Khoản 1 Điều 147 BLTTHS. Tuy nhiên, trong công tác kiểm sát giải quyết các nguồn tin về tội phạm vẫn xảy ra một số trường hợp làm cho thời hạn giải quyết các nguồn tin kéo dài nhưng lại không đủ điều kiện để ra một trong ba quyết định trên, điển hình là các hành vi lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản.
Ví dụ: A và B là hai người bạn thân, sáng ngày 03/5/2018, B hỏi mượn xe của A để đi công việc và hứa sẽ trả xe cho A vào chiều cùng ngày, A đồng ý và giao xe cho B. Tuy nhiên, sau khi mượn được xe của A, B mang xe của A đi cầm và bỏ trốn, A đến Cơ quan Cảnh sát điều tra tố giác B về hành vi lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản, nhưng toàn bộ sự việc chỉ có A và B chứng kiến, B lại không có mặt tại địa phương.
Trong trường hợp này, ngoài lời khai của A thì không còn tài liệu, chứng cứ nào khác để xác định được B có mượn xe của A hay không? B có mục đích chiếm đoạt tài sản của A hay không? Hay toàn bộ sự việc trên là do A đặt ra để vu khống B?... Do đó, việc triệu tập để ghi lời khai, đấu tranh với B có ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với hoạt động giải quyết tố giác này. Tuy nhiên, vì không ghi được lời khai của B nên không có căn cứ xác định vụ việc trên có dấu hiệu tội phạm hay không? Do đó khi hết thời hạn kiểm tra, xác minh tố giác thì chưa đủ cơ sở để khởi tố vụ án hay không khởi tố vụ án, cũng không thể tạm đình chỉ giải quyết đối với tố giác trên do không thuộc trường hợp được phép tạm đình chỉ giải quyết theo quy định tại Khoản 1 Điều 148 BLTTHS. 
Khoản 1 Điều 148 BLTTHS quy định:
“1. Hết thời hạn quy định tại Điều 147 của Bộ luật này, cơ quan có thẩm quyền giải quyết quyết định tạm đình chỉ việc giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố khi thuộc một trong các trường hợp:
a) Đã trưng cầu giám định, yêu cầu định giá tài sản, yêu cầu nước ngoài tương trợ tư pháp nhưng chưa có kết quả;
b) Đã yêu cầu cơ quan, tổ chức, cá nhân cung cấp tài liệu, đồ vật quan trọng có ý nghĩa quyết định đối với việc khởi tố hoặc không khởi tố vụ án nhưng chưa có kết quả.”
Đối với trường hợp này hiện nay pháp luật chưa có quy định cụ thể để áp dụng nên thực tế đã nảy sinh hai quan điểm giải quyết.
Quan điểm thứ nhất cho rằng, khi Cơ quan điều tra đã làm hết trách nhiệm theo quy định của pháp luật (gửi giấy triệu tập, xác minh…) nhưng vẫn không thể làm việc được với B nên vẫn có thể coi các hoạt động của Cơ quan điều tra là căn cứ “đã yêu cầu cá nhân cung cấp tài liệu, đồ vật quan trọng có ý nghĩa quyết định đối với việc khởi tố hoặc không khởi tố vụ án nhưng chưa có kết quả” theo quy định tại điểm b Khoản 1 Điều 148 BLTTHS 2015 để làm căn cứ ra quyết định tạm đình chỉ việc giải quyết tố giác này.
Quan điểm thứ hai, do Cơ quan điều tra không làm việc được với B nên không thể áp dụng điểm b Khoản 1 Điều 148 BLTTHS 2015 để làm căn cứ ra quyết định tạm đình chỉ việc giải quyết tố giác theo quan điểm thứ nhất, cũng không thể yêu cầu A cung cấp thêm tài liệu, đồ vật để chứng minh cho tố giác của mình là có cơ sở từ đó áp dụng điểm b Khoản 1 Điều 148 BLTTHS 2015 làm căn cứ tạm đình chỉ giải quyết tố giác. Như vậy, trong trường hợp này Cơ quan điều tra không đủ căn cứ để ra bất kỳ quyết định nào theo quy định tại điểm a, b, c Khoản 1 Điều 147 BLTTHS 2015 sau khi hết thời hạn giải quyết tố giác. Do đó, thông thường Cơ quan điều tra sẽ có công văn thống nhất với Viện kiểm sát để tạm dừng xác minh cho đến khi có được tài liệu, chứng cứ mới. Nhưng theo BLTTHS 2015, cách làm này không được quy định và nếu thực hiện sẽ dẫn tới tình trạng vi phạm tố tụng. Đây chính là khó khăn, vướng mắc trong quá trình giải quyết tin báo, tố giác tội phạm.
Đối với người viết, thống nhất quan điểm thứ nhất vì trong trường hợp này chưa đủ căn cứ để ra quyết định không khởi tố hay khởi tố vụ án mà cần phải có thêm thời gian để Cơ quan điều tra tiếp tục xác minh làm rõ tố giác. Tuy nhiên, khi gần hết thời hạn giải quyết, Cơ quan điều tra và Viện kiểm sát phải họp hai ngành và lập kế hoạch để tiếp tục xác minh, giải quyết tố giác trên sau khi đã tạm đình chỉ giải quyết tố giác dưới sự giám sát của Viện kiểm sát, đảm bảo tố giác phải được giải quyết theo đúng quy định của pháp luật. Bên cạnh đó cũng cần kiến nghị với các Cơ quan cấp trên về vấn đề trên để có thể những biện pháp giải quyết tốt hơn.
Trên đây là những quan điểm mang tính chất tham khảo, cần thiết phải có những quy định pháp luật cụ thể hơn để giải quyết vướng mắc này. 

Thảo luận tại đây 

Huỳnh Phương Huy

VKSND huyện cái Bè

Văn bản chỉ đạo điều hành Văn bản chỉ đạo điều hành

Liên kết Liên kết

Thống kê Thống kê

  Đang truy cập : 2
  Hôm nay: 273
  Tổng lượt truy cập: 130418