Truy cập nội dung luôn

 

Chào mừng bạn đến với trang web của Viện Kiểm Sát Nhân Dân Tỉnh Tiền Giang

Chi tiết tin

Những điểm mới của Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015 về thủ tục rút gọn
21/05/2018

Thủ tục rút gọn là một trong những thủ tục đặc biệt trong tố tụng hình sự được áp dụng đối với những vụ án hình sự có đủ điều kiện áp dụng theo quy định của pháp luật nhằm rút ngắn thời gian giải quyết vụ án, góp phần nâng cao chất lượng công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm. So với Bộ luật Tố tụng hình sự (BLTTHS) năm 1999, BLTTHS năm 2015 đã sửa đổi, bổ sung nhiều nội dung quan trọng  trong các quy định về thủ tục rút gọn như sau:

1. Về phạm vi áp dụng thủ tục rút gọn

Điều 455 BLTTHS năm 2015 đã mở rộng phạm vi áp dụng thủ tục rút gọn so với Điều 318 BLTTHS năm 2003. Theo đó, thủ tục rút gọn không chỉ áp dụng đối với việc điều tra, truy tố, xét xử sơ thẩm mà còn áp dụng cả với thủ tục xét xử phúc thẩm vụ án hình sự.

2. Về điều kiện áp dụng

Điều 319 BLTTHS năm 2003 quy định 4 điều kiện để áp dụng thủ tục rút gọn bao gồm: người thực hiện hành vi phạm tội bị bắt quả tang; sự việc phạm tội đơn giản, chứng cứ rõ ràng; tội phạm đã thực hiện là tội phạm ít nghiêm trọng và người phạm tội có căn cước, lai lịch rõ ràng. Điều 456 BLTTHS năm 2015 cơ bản giữ nguyên các điều kiện trên, chỉ bổ sung tại điều kiện thứ nhất trường hợp “người thực hiện hành vi phạm tội tự thú”. Đồng thời sửa đổi điều kiện thứ tư thành “người phạm tội có nơi cư trú, lý lịch rõ ràng”.

Do phạm vi áp dụng thủ tục rút gọn được mở rộng đối với cả giai đoạn xét xử phúc thẩm nên khoản 2 Điều 456 BLTTHS năm 2015 đã bổ sung quy định về các điều kiện để áp dụng thủ tục rút gọn trong giai đoạn này. Theo đó, thủ tục rút gọn được áp dụng trong xét xử phúc thẩm khi có một trong các điều kiện: “vụ án đã được áp dụng thủ tục rút gọn trong xét xử sơ thẩm và chỉ có kháng cáo, kháng nghị giảm nhẹ hình phạt hoặc cho bị cáo được hưởng án treo”; “vụ án chưa được áp dụng thủ tục rút gọn trong xét xử sơ thẩm nhưng có đủ các điều kiện quy định tại khoản 1 Điều này và chỉ có kháng cáo, kháng nghị giảm nhẹ hình phạt hoặc cho bị cáo được hưởng án treo”.

3. Về thẩm quyền áp dụng, hủy bỏ thủ tục rút gọn

Theo quy định tại Điều 320 BLTTHS năm 2015, Viện kiểm sát là chủ thể duy nhất có thẩm quyền áp dụng thủ tục rút gọn. Quy định này dẫn đến việc không chủ động và đề cao trách nhiệm của Cơ quan điều tra và Tòa án trong việc giải quyết vụ án theo thủ tục rút gọn. Do đó, Điều 457 và Điều 458 BLTTHS năm 2015 đã mở rộng thẩm quyền áp dụng, hủy bỏ thủ tục rút gọn cho cả ba chủ thể là Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát và Tòa án. Quyết định áp dụng thủ tục rút gọn của Cơ quan điều tra và Tòa án phải được gửi cho Viện kiểm sát cùng cấp trong thời hạn 24 giờ kể từ khi ra quyết định. Điểm mới đáng chú ý là BLTTHS năm 2015 quy định khi vụ án có đủ điều kiện thì các cơ quan có thẩm quyền “phải” ra quyết định áp dụng thủ tục rút gọn chứ không mang tính tùy nghi “có thể” như quy định của BLTTHS năm 2003.

BLTTHS năm 2015 cũng sửa đổi quy định về thời điểm áp dụng thủ tục rút gọn là “trong thời hạn 24 giờ kể từ khi vụ án có đủ điều kiện” thay vì “sau khi khởi tố vụ án” như quy định của BLTTHS năm 2003 nhằm đảm bảo phù hợp với quy định mới về thẩm quyền áp dụng thủ tục rút gọn.

4. Về thời hạn tạm giữ, tạm giam để điều tra, truy tố, xét xử

BLTTHS năm 2003 quy định thời hạn tạm giam để điều tra, truy tố không được quá 16 ngày.  Tuy nhiên, BLTTHS năm 2015 đã sửa đổi theo hướng kéo dài thời hạn tạm giam tối đa trong giai đoạn điều tra là 20 ngày, trong giai đoạn truy tố là 05 ngày, trong giai đoạn xét xử sơ thẩm là 17 ngày và trong giai đoạn xét xử phúc thẩm là 22 ngày nhằm đảm bảo thời hạn tạm giam hợp lí, vừa đảm bảo tính nhanh chóng, hiệu quả vừa đảm bảo đủ thời gian để các cơ quan tiến hành tố tụng làm rõ vụ án.

5. Về thời hạn, thủ tục điều tra, truy tố, xét xử sơ thẩm và xét xử phúc thẩm

Thời hạn điều tra theo thủ tục rút gọn được kéo dài từ 12 ngày lên 20 ngày kể từ ngày ra quyết định khởi tố vụ án. Nếu BLTTHS năm 2003 chỉ quy định chung chung về những việc cần làm sau khi kết thúc điều tra thì Điều 460 BLTTHS năm 2015 đã quy cụ thể, chi tiết về vấn đề này.

Thời hạn quyết định việc truy tố cũng được kéo dài từ 4 ngày lên 5 ngày kể từ ngày nhận được hồ sơ vụ án theo quy định mới của BLTTHS năm 2015. Đồng thời, Điều 461 BLTTHS năm 2015 cũng quy định cụ thể về nội dung của quyết định truy tố.

Theo quy định của BLTTHS năm 2015, thời hạn chuẩn bị xét xử sơ thẩm được tăng từ 7 ngày lên 10 ngày kể từ ngày thụ lý vụ án. Điều 464 BLTTHS năm 2015 cũng bổ sung quy định về thời hạn chuẩn bị xét xử phúc thẩm là 15 ngày, trong trường hợp quyết định đưa vụ án ra xét xử phúc thẩm thì trong thời hạn 07 ngày kể từ ngày ra quyết định, Tòa án phải mở phiên tòa xét xử vụ án.

BLTTHS năm 2015 cũng đã bổ sung quy định về phiên tòa xét xử sơ thẩm (Điều 463) và phiên tòa xét xử phúc thẩm (Điều 465). Theo đó, việc xét xử sơ thẩm và phúc thẩm theo thủ tục rút gọn đều do một Thẩm phán tiến hành, các trình tự, thủ tục khác tại phiên tòa được thực hiện theo thủ tục chung nhưng không tiến hành nghị án.

Những điểm mới trong quy định của BLTTHS năm 2015 về thủ tục rút gọn cho thấy sự cụ thể hóa chi tiết hơn tạo điều kiện cho việc áp dụng trong thực tiễn.

Lưu Thanh Thảo – VKSND thị xã Cai Lậy

Văn bản chỉ đạo điều hành Văn bản chỉ đạo điều hành

Liên kết Liên kết

Thống kê Thống kê

  Đang truy cập : 2
  Hôm nay: 270
  Tổng lượt truy cập: 130415